Statiegeld op flessen en blikjes en het plan voor 2028

Je staat met een volle tas bij de automaat en hij spuugt een gedeukt blikje terug. Op dat blikje zit 15 cent statiegeld, net als op een plastic fles kleiner dan 1 liter. Voor een grotere plastic fles is het 25 cent. Die bedragen staan in de Regeling beheer verpakkingen, de regels van de minister over verpakkingen. Meer uitleg over zulke regels staat in het kennisgebied Maatschappelijk.

In 2026 zijn de bedragen gelijk gebleven. Wel wil het kabinet het systeem vanaf 2028 verbouwen.

Hoeveel statiegeld zit er op een fles of blikje?

Op een blikje en op een kleine plastic fles zit 15 cent statiegeld, op een grote plastic fles 25 cent. Dat zijn de laagste bedragen die de regeling toestaat. Statiegeld Nederland noemt ook alleen deze twee. Dat is de organisatie die het statiegeld namens de fabrikanten regelt.

Niet elk statiegeld is verplicht. De wet regelt twee soorten verpakkingen: plastic flessen met water of frisdrank en blikjes met drank. Voor kleine en grote plastic flessen geldt die plicht sinds 1 juli 2021. Blikjes volgden op 1 april 2023. In de tabel staat per soort verpakking het bedrag, en of de wet het voorschrijft.

Welke flessen zijn 25 cent statiegeld?

Op een plastic fles met water of frisdrank van 1 tot en met 3 liter zit 25 cent statiegeld. De grens ligt precies bij 1 liter: een fles van 1 liter hoort al bij de 25 cent.

Glazen bierflessen en kratten

Op de glazen retourfles van de brouwers zit 10 cent statiegeld. Dat bedrag staat niet in de wet. Het komt uit de afspraken van Nederlandse Brouwers. Die organisatie komt op voor 15 bierbrouwerijen in Nederland. Zij beheert de fles die veel brouwerijen samen gebruiken en opnieuw vullen.

Een bedrag voor de krat vonden wij daar niet, en ook niet in de wet. Het staat op je kassabon.

Waar zit geen statiegeld op?

Op plastic flessen met vruchtensap, limonadesiroop, zuivel of alcohol is statiegeld niet verplicht. Dat schrijft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De ILT is een inspectie van de overheid. Zij controleert of bedrijven zich aan de regels voor statiegeld houden.

Bij blik zijn er minder uitzonderingen: limonadesiroop, diksap en gecondenseerde melk. Op een blikje bier zit dus wel statiegeld.

Bij sap mag de fabrikant zelf kiezen, en op de meeste plastic sapflessen zit al statiegeld. Dat schreef het ministerie van Klimaat en Groene Groei op 26 juni 2026. Zuivelflessen, zoals een plastic fles met melk, worden nog zonder statiegeld verkocht. Bijna alle plastic flessen zonder statiegeld zijn zuivelflessen: ruim 90 procent, schrijft het ministerie.

Bij de automaat telt daarom maar één ding: het logo. Op een fles staat het woord Statiegeldfles, op een blikje het woord Statiegeld. Zonder die aanduiding krijg je niets terug.

Kan ik lege blikjes zonder statiegeld inleveren?

Blikjes en flessen zonder statiegeldlogo kun je soms inleveren, maar geld krijg je er niet voor. Een inleverpunt bepaalt zelf of het ze aanneemt, schrijft Statiegeld Nederland. Neemt de winkel ze niet aan? Dan horen ze bij het pmd-afval: de zak of bak voor plastic, blik en drinkpakken. Haalt je gemeente pmd niet apart op, dan mag een blikje bij het restafval.

Kocht je in Nederland een blikje fris of bier zonder statiegeld? Meld dat dan bij de ILT, liefst met een foto van het etiket.

Waar lever je flessen en blikjes in?

Bij grotere supermarkten en bij bemande tankstations langs de snelweg lever je in en krijg je je statiegeld terug. In juli 2026 waren er ongeveer 9.900 punten die uitbetalen. Dat cijfer komt van Verpact. Die stichting moet er namens fabrikanten en importeurs voor zorgen dat het statiegeld werkt. Statiegeld Nederland is daar een onderdeel van.

In een bulkautomaat gooi je een hele zak in één keer leeg, vaak meer dan 100 stuks. In september 2026 stonden er 171 in Nederland, schrijft het ministerie. Alle punten staan in de locatiewijzer op de site van Statiegeld Nederland.

Hoeft elke winkel in te nemen? Volgens onze lezing niet. In het Besluit beheer verpakkingen is het statiegeld geregeld. Dat besluit legt die plicht bij de fabrikant of importeur. Een supermarktketen kan dat zelf ook zijn, met een eigen merk of eigen invoer.

Buiten de grotere supermarkten en de tankstations kiest een inleverpunt zelf of het uitbetaalt of het geld aan een goed doel geeft, schrijft Statiegeld Nederland. Een kiosk die jouw fles weigert, overtreedt dan geen regel.

Wat doe je als de automaat je fles weigert?

Weigert de automaat je fles of blikje, loop dan eerst vier punten na. Statiegeld Nederland noemt ze zo:

• Het statiegeldlogo staat op het etiket.
• De streepjescode is heel en leesbaar.
• De fles of het blikje heeft zijn vorm nog.
• De dop zit liefst nog op de fles.

Klopt alles en weigert de automaat toch? Vraag het dan na bij de servicebalie van de winkel. Een recht op inname met de hand vonden wij niet in de regels.

Hoeveel flessen en blikjes komen er terug?

In 2025 kwam 78 procent van alle plastic drankflessen terug. Bij de blikjes was dat 86 procent. De wet eist 90 procent, voor flessen en voor blikjes. Voor plastic flessen geldt die norm sinds 2022, en hij is nog geen enkel jaar gehaald. In de tabel staan de cijfers per jaar naast het doel voor de flessen.

De percentages komen van Verpact zelf. In 2025 kwamen er van elke 100 flessen 12 te weinig terug. Volgens de inspectie gebruiken we in Nederland elke dag ruim 4,5 miljoen plastic flessen. Volgens onze berekening ontbreken er dan elke dag ruim 500.000. Daar zijn ook zuivelflessen bij. Die kun je niet inleveren, want er zit geen statiegeld op.

Bij de flessen lopen twee cijfers door elkaar. De norm telt alle plastic drankflessen mee. Daar horen ook flessen met sap en zuivel zonder statiegeld bij.

In juni 2025 besloot de staatssecretaris dat de ILT die flessen tijdelijk niet mocht meetellen. Die uitzondering liep tot 30 september 2026. Het cijfer over 2024 steeg daardoor van 77 naar 83 procent. Over 2025 noemt Verpact 84 procent, naast de 78 procent uit de tabel.

Wat gebeurt er met statiegeld dat niemand ophaalt?

Statiegeld dat niemand ophaalt, blijft in het systeem van Verpact. Het ministerie schat dat bedrag op ongeveer € 130 miljoen per jaar. Volgens onze berekening zijn dat 520 tot 867 miljoen flessen en blikjes per jaar. Het laagste getal geldt bij alleen grote flessen, het hoogste bij alleen blikjes en kleine flesjes.

Verpact zegt het geld te gebruiken om het systeem te verbeteren en te onderhouden. De minister wil Verpact verplichten om daar openbaar verslag van te doen.

Dat systeem heeft een doel. Statiegeld helpt volgens het ministerie om zwerfafval te voorkomen. De ingeleverde flessen en blikjes worden gerecycled. Wat een merk over gerecycled plastic mag beweren, lees je in ons artikel over de regels voor duurzaamheidsclaims.

Gaat het statiegeld omhoog?

Voorlopig gaat het statiegeld niet omhoog. Toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen zei op 27 november 2025: “Ook ben ik blij dat een verhoging van het statiegeldbedrag van de baan is.”

Zo staat het er op 5 oktober 2026 nog voor. In de brieven van het kabinet over 2028 lazen wij ook geen hoger bedrag.

Wat is het statiegeld per 1 januari 2026?

Per 1 januari 2026 is het statiegeld gelijk gebleven: 15 cent en 25 cent. Dat die datum rondgaat, komt door een besluit van de ILT.

Op 3 september 2025 legde de inspectie Verpact een last onder dwangsom op. Dat is een opdracht waarbij je geld moet betalen als je hem niet uitvoert. Verpact moest inleveren aantrekkelijker maken, met een hoger statiegeld of met een bonus. Daarvoor kreeg de stichting tot 1 januari 2026 de tijd.

Het liep anders. In november 2025 kwam Verpact met een eigen pakket maatregelen, en de ILT paste de opdracht in december aan. Verpact mocht kiezen: 15 cent extra per ingeleverde fles, of vier maatregelen om inleveren te belonen. De stichting koos de maatregelen. Met de bonus had je volgens onze berekening 30 cent gekregen voor een klein flesje en 40 cent voor een grote fles.

Welke beloningsacties lopen er?

Stand 5 oktober 2026: de nieuwste actie is een winactie met je statiegeldbon. Ongeveer 4.000 supermarkten doen mee. Je scant je bon in de app van Statiegeld Nederland en maakt gratis kans op een geldprijs. De actie begon op 28 september en duurt volgens de organisatie tot en met 14 februari 2027.

Op 15 augustus 2026 meldde Statiegeld Nederland ook een loterij. Loten koop je in de app, met statiegeld dat je hebt ingeleverd. Volgens dat bericht is er zes maanden lang elke maand een trekking. Meedoen mag bij beide vanaf 18 jaar.

De vierde maatregel is een beloning bij alle automaten. Die moet er volgens de ILT uiterlijk op 15 februari 2027 zijn.

Loopt er een rechtszaak over het statiegeld?

Verpact vecht de opdrachten van de ILT aan bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van Nederland. De zitting was op 14 september 2026. Op 5 oktober 2026 was er nog geen uitspraak. In de tabel staat de stand per onderwerp.

Wat wil het kabinet vanaf 2028 veranderen?

Het kabinet wil vanaf 1 januari 2028 statiegeld op alle plastic flessen tot en met 3 liter. Ook wil het dat veel meer winkels innemen. Op 5 oktober 2026 is dat een voorstel, nog geen wet. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei deed dat voorstel in twee brieven aan de Tweede Kamer. De brief van 26 juni 2026 gaat over de flessen, die van 4 september over de winkels. Dit stelt het kabinet voor:

• Statiegeld op alle plastic flessen tot en met 3 liter, ook die met sap en zuivel.
• Een verbod om plastic flessen en blikjes zonder statiegeld te verkopen.
• Een plicht voor winkels om in te nemen, afhankelijk van hun grootte.
• Je geld terug zonder dat je iets hoeft te kopen.

Gaat het plan door, dan verdwijnt de twijfel bij de automaat. Ook je melkfles is dan een statiegeldfles. Voor zuivel moet Verpact wel eerst maatregelen uitwerken tegen problemen met hygiëne.

Welke winkels moeten volgens het plan innemen?

Verkoopt een winkel flessen of blikjes, dan moet hij ze volgens het voorstel van 4 september 2026 ook innemen. Alleen de kleinste winkels niet. Vanaf een verkoopvloer van 200 vierkante meter moet de winkel ook contant kunnen terugbetalen. Dat zijn vooral de grotere supermarkten en bouwmarkten.

De verkoopvloer is de ruimte waar klanten komen. Het magazijn telt niet mee. De tabel zet de drie groepen naast elkaar.

De ondergrens staat nog niet vast. Het kabinet zoekt die tussen 43 en 50 vierkante meter. Een kleine kiosk of een kleine afhaalzaak blijft erbuiten.

Het ministerie wil de nieuwe regels in de eerste helft van 2027 aan de Tweede Kamer voorleggen.

Waarom er haast bij is

Vanaf 2029 eist ook de Europese Unie dat 90 procent van de plastic flessen en blikjes apart wordt ingezameld. Dat staat in de Europese verpakkingsregels, de PPWR. Haalt een land dat niet op tijd, dan gelden er vanzelf strengere eisen. Elke winkel die flessen of blikjes verkoopt, moet ze dan innemen, ook een webwinkel. Hoe zulke regels ontstaan, lees je in ons artikel over wat de Europese Unie doet.

Ons oordeel: het bedrag is het probleem niet. Volgens de onderzoeken waar het ministerie naar verwijst, leveren mensen te weinig in omdat het te veel moeite kost. Er zijn te weinig automaten die werken, de rijen zijn lang en het inleverpunt is te ver weg. Een loterij lost dat niet op. Meer inleverpunten wel.

En 2028 is laat. In drie jaar tijd steeg het percentage bij de flessen van 68 naar 78. In dat tempo duurt het volgens onze berekening nog ruim drie jaar tot de 90 procent is gehaald. Dan is het 2029. Het tempo zakt bovendien: van 2024 op 2025 ging het alleen van 77 naar 78 procent.

Statiegeld over de grens in Duitsland

In Duitsland is het statiegeld op een wegwerpverpakking altijd 25 cent. Dat schrijft het Umweltbundesamt, de milieudienst van de Duitse overheid. Op flessen die opnieuw worden gevuld, zit daar meestal 8 of 15 cent. In Nederland krijg je alleen geld terug voor een verpakking met het Nederlandse statiegeldlogo.

Wat je nu het beste doet

Bewaar je flessen met de dop erop en deuk je blikjes niet in. Zoek in de locatiewijzer een punt dat uitbetaalt, of een bulkautomaat als je een volle zak hebt. Het loont: 20 blikjes en 6 grote flessen zijn samen € 4,50 waard.

Veelgestelde vragen over statiegeld