Zorgverzekering overstappen voor 2027: tot wanneer het kan

De Zorgverzekeringswet geeft je tot en met 31 december de tijd om je basisverzekering op te zeggen. Zeg je zelf op, dan heb je volgens de Rijksoverheid tot 1 februari om een nieuwe te kiezen, die met terugwerkende kracht ingaat op 1 januari. Sluit je de nieuwe al vóór 1 januari af, dan zegt je nieuwe verzekeraar de oude voor je op. Na een aanmaning voor onbetaalde premie kun je volgens dezelfde wet pas opzeggen als die schuld weg is. Op de pagina’s over 2027 van een verzekeraar en twee vergelijkingssites die wij op 16 oktober 2026 lazen, staat dat er niet bij.

De twee data van het overstapseizoen

Overstappen naar een andere zorgverzekering kan één keer per jaar, met ingang van 1 januari. Het seizoen begint als de verzekeraars hun premies en voorwaarden voor het nieuwe jaar bekendmaken. Dat doen ze ieder jaar vóór 12 november op hun websites, en je krijgt het ook per brief, meldt de Rijksoverheid. Vanaf dat moment kun je vergelijken.

Daarna tellen twee data. Tot en met 31 december kun je opzeggen. Tot en met 31 januari kun je een nieuwe basisverzekering afsluiten, als je de oude op tijd hebt opgezegd. Die geldt dan vanaf 1 januari, zodat je geen dag zonder verzekering zit. Wie de nieuwe verzekering vóór 1 januari afsluit, hoeft zelf niets op te zeggen: de nieuwe verzekeraar doet dat met een overstapservice. Blijf je bij je eigen verzekeraar, maar wil je een andere polis? Ook dat regel je uiterlijk 31 december.

Je basisverzekering en je aanvullende verzekering hoeven niet bij dezelfde verzekeraar te zitten. Stap je alleen met je basisverzekering over, dan mag je oude verzekeraar je aanvullende verzekering niet opzeggen. Een losse aanvullende verzekering kan wel een hogere premie hebben.

Ben je midden in een behandeling? Dan gaat de rekening naar de verzekeraar bij wie je zat toen de behandeling begon. Een toestemming die je oude verzekeraar al gaf, bijvoorbeeld voor fysiotherapie of ziekenvervoer, neemt de nieuwe over.

Overstappen met een premieachterstand

Ben je premie achter en heeft je verzekeraar je een aanmaning gestuurd? Dan kun je je zorgverzekering volgens de wet niet opzeggen zolang de premie, de rente en de incassokosten openstaan. Overstappen lukt dan dus ook niet. Bevestigt je verzekeraar de opzegging binnen twee weken toch, dan gaat ze wel door. De SKGZ, de onafhankelijke instantie voor klachten over zorgverzekeringen, zegt het kort: eerst de schuld aflossen, dan pas een nieuwe basisverzekering.

Wacht daar niet mee tot december. Sta je twee maandpremies achter, dan moet je verzekeraar je binnen tien werkdagen een betalingsregeling aanbieden. Zo staat het in de wet. Je aanvullende verzekering kan op dat moment al stoppen.

Kom je zes maanden achter, dan meldt je verzekeraar je aan bij het CAK. Dat is de overheidsorganisatie die dan de premie int. Je betaalt daar een hogere premie, die als het kan van je loon of uitkering wordt ingehouden. Verzekerd blijf je wel, bij je eigen verzekeraar. Hoe je met hulp van je schulden afkomt, leggen we elders uit.

Wat al vaststaat voor 2027 en wat nog komt

Voor volgend jaar staat één bedrag al in de wet: het eigen risico. De rest zijn ramingen en voorstellen van het kabinet uit de begroting van Prinsjesdag. Een raming is een verwachting; die wordt pas in november of december definitief. Dit is de stand op 16 oktober 2026, met per onderwerp hoe zeker het bedrag is:

Twee data volgen nog. Een nieuwe premie mag volgens de wet pas ingaan zeven weken nadat je verzekeraar hem aan je heeft gemeld. Daarom maken de verzekeraars hun premies ieder jaar vóór 12 november bekend. De minister stelt de standaardpremie uiterlijk 22 dagen voor het nieuwe jaar vast, dus uiterlijk op 10 december. Dat is de gemiddelde premie plus het gemiddelde eigen risico, en daaruit volgt de hoogte van de zorgtoeslag.

Het eigen risico in 2027

Het verplichte eigen risico wordt op 1 januari 2027 € 400. Dat bedrag staat al in de tekst van de Zorgverzekeringswet die op die dag ingaat. Het is de eerste stijging sinds 2016, toen het eigen risico op € 385 kwam. De wet laat het bedrag weer meegroeien met de zorgkosten; van 2019 tot en met 2026 stond die aanpassing stil.

Het kabinet wilde er in 2027 nog € 60 bovenop doen. Dat wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer, maar in de begroting van 15 september 2026 schoof het kabinet de verhoging door naar 2028. Op 16 oktober had de Kamer er nog niet over gedebatteerd. Vanaf 2028 wil het kabinet ook dat je per behandeling in het ziekenhuis hoogstens € 150 eigen risico betaalt. Wat er op Prinsjesdag 2026 verder over zorg en koopkracht is besloten, zetten we in een eigen overzicht op een rij.

Wat de premie voor 2027 wordt

Het ministerie van Volksgezondheid raamt de gemiddelde premie voor 2027 op € 2.029 per jaar, ongeveer € 169 per maand. Dat is zo’n € 12 per maand meer dan het gemiddelde van € 157 dit jaar. Het blijft een raming. Elke verzekeraar stelt zijn eigen premie vast, en die hoor je pas in november. Een premie voor 2027 die je nu al ergens ziet staan, is dus een verwachting.

Een hogere premie komt zelden alleen: ook belastingen en toeslagen veranderen op 1 januari. Wat dat samen voor je inkomen betekent, reken je uit met onze hulp om je koopkracht in 2027 te berekenen.

Wat kost de zorgverzekering

De basisverzekering is wettelijk verplicht, voor alle leeftijden. Voor de andere polissen is er ons overzicht van welke verzekeringen je verplicht moet hebben. De gemiddelde premie is in 2026 € 1.884 per jaar, ongeveer € 157 per maand, meldt de Rijksoverheid. Wat je daarvoor krijgt, legt de overheid tot op de behandeling vast, en dat pakket is bij elke verzekeraar hetzelfde.

Het verschil tussen polissen zit dus niet in de basiszorg. Het zit in de prijs, in de vraag bij welke zorgverlener je zonder bijbetalen terechtkunt, en in de aanvullende verzekeringen eromheen. De goedkoopste polissen zijn goedkoop om twee redenen. Je kiest voor een hoog eigen risico, of je kiest een polis waarbij je verzekeraar bepaalt bij welke ziekenhuizen en behandelaars je volledig vergoed wordt. Ga je naar een zorgverlener zonder contract, dan betaal je het verschil zelf.

Soms lees je nog over de restitutiepolis. Die bestaat sinds 2025 niet meer. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de toezichthouder op de zorgmarkt, meldde in december 2024 dat verzekeraars die polissen hebben omgezet naar combinatiepolissen.

Naast de premie die je zelf overmaakt, betaal je nog een tweede deel dat de meeste mensen nooit zien. Dat is de inkomensafhankelijke bijdrage, een percentage van je loon dat je werkgever of uitkeringsinstantie afdraagt. Heb je pensioen of andere inkomsten, dan betaal je hem zelf via een belastingaanslag. De zorg kost dus meer dan het bedrag op je bankafschrift.

Het eigen risico

Het verplichte eigen risico is in 2026 € 385 per persoon van 18 jaar of ouder. Dat betekent: de eerste € 385 aan zorg die onder het eigen risico valt, betaal je in dat jaar zelf, daarna neemt de verzekeraar het over. Kinderen tot 18 jaar hebben geen eigen risico.

Een groot deel van de zorg valt er buiten, en dat scheelt in de praktijk veel. Je betaalt geen eigen risico voor de huisarts en de huisartsenpost, de verloskundige, kraamzorg en wijkverpleging. Ook bepaalde zorg bij diabetes type 2, COPD en een hoog risico op hart- en vaatziekten valt er buiten. Daarbij werken verschillende zorgverleners samen, zoals de huisarts, de diëtist en de fysiotherapeut. Dat heet ketenzorg. Nieuw sinds 1 januari 2026: vraagt je huisarts een specialist om mee te kijken, dan gaat dat meekijkconsult niet meer van je eigen risico af.

Twee dingen verrassen mensen vaak. Bloedonderzoek in een lab, waarvoor de huisarts je stuurt, kan wel van je eigen risico afgaan. En de spoedeisende hulp in het ziekenhuis valt er gewoon onder.

Dat de huisarts vrij is, is geen toeval. De huisarts hoort bij de eerste lijn, het ziekenhuis bij de tweede, en het eigen risico raakt vooral die tweede. Hoe eerstelijns- en tweedelijnszorg precies verschillen, lees je in een apart artikel.

Verhogen of gespreid betalen

Je kunt het verplichte eigen risico niet verlagen of afkopen. Verhogen kan wel, als je verzekeraar dat aanbiedt, in stappen van € 100 tot hoogstens € 500 extra, dus tot € 885 in totaal. Je premie gaat daardoor omlaag. Reken het wel door voordat je het doet. Is de korting € 6 per maand, dan levert dat € 72 per jaar op, terwijl je risico met € 500 stijgt. Dat is alleen een goede ruil als je dat bedrag desnoods kunt missen.

Het eigen risico hoef je niet in één keer te betalen. Je kunt met je verzekeraar een betalingsregeling afspreken en het in termijnen betalen. Vraag er zelf naar bij je verzekeraar.

Kinderen tot 18 jaar

Een kind tot 18 jaar betaalt geen premie en geen eigen risico, voor alle zorg uit het basispakket. Je moet je kind wel zelf aanmelden voor een zorgverzekering. Ook de tandarts zit erin. Controles en gaatjes worden vergoed; een beugel, kronen, bruggen en implantaten niet, meldt de Rijksoverheid. Wil je die dekking wel, dan is dat een aanvullende verzekering.

Wordt je kind 18, dan moet het zelf een zorgverzekering afsluiten en gaat het premie en eigen risico betalen. Heeft je kind weinig inkomen, bijvoorbeeld als student, dan kan het vanaf de maand na de achttiende verjaardag zorgtoeslag krijgen.

Wat er in 2026 verandert in het basispakket

De overheid stelt elk jaar vast wat er in de basisverzekering zit. Dat pakket is bij elke verzekeraar identiek; onderhandelen over de inhoud heeft dus geen zin. Per 1 januari 2026 veranderden er drie dingen, en niet voor iedereen evenveel:

Welke wijzigingen er per 1 januari 2027 komen, stond op 16 oktober 2026 nog niet op de overzichtspagina van de Rijksoverheid. Wel heeft het kabinet besloten dat je ook in 2027 hoogstens € 250 per jaar aan eigen bijdragen voor geneesmiddelen van de apotheek betaalt.

Zorgtoeslag

Verdien je niet veel, dan betaalt de overheid mee aan je premie met de zorgtoeslag. In 2026 kun je die krijgen als je jaarinkomen niet boven € 40.857 uitkomt. Met een toeslagpartner mag jullie inkomen samen niet boven € 51.142 uitkomen.

Er geldt ook een grens aan je vermogen, zoals spaargeld en beleggingen. Het hoogste bedrag van de zorgtoeslag in 2027 ligt naar verwachting van het kabinet hoger dan nu. Tegelijk wil het kabinet die vermogensgrens fors verlagen: voor een alleenstaande naar € 119.122, € 26.889 lager dan in 2026. Op 16 oktober 2026 was dat nog een voorstel uit de begroting en geen wet.

Hoeveel je krijgt, hangt af van je inkomen en je situatie, en het bedrag verandert elk jaar. Met een proefberekening van Dienst Toeslagen zie je vooraf ongeveer wat je krijgt. De toeslag vraag je daar ook zelf aan, met DigiD. Hoe de aanvraag werkt, staat in ons overzicht van welke toeslagen er zijn.

Overstappen in vier stappen

Of overstappen loont, hangt af van vier keuzes. Het jaarlijks even nakijken is vrijwel altijd de moeite waard, ook als je blijft zitten. Dit is de volgorde die werkt.

Stap 1: kies het soort basispolis

Er zijn nog drie soorten basispolis. Het verschil zit alleen in de vraag bij welke zorgverleners je volledig vergoed wordt. Bij een naturapolis sluit je verzekeraar contracten met ziekenhuizen en behandelaars; ga je ergens anders heen, dan krijg je een lagere vergoeding. Bij een combinatiepolis geldt dat voor een deel van de zorg, en voor de rest krijg je een vergoeding waar je ook heen gaat. Een polis met beperkende voorwaarden, ook wel budgetpolis genoemd, is een naturapolis met minder gecontracteerde zorgverleners of een lagere vergoeding daarbuiten. Hoe korter die lijst, hoe groter de kans dat je moet bijbetalen.

Kijk daarom niet naar de naam maar naar de lijst: staan je ziekenhuis en de fysiotherapeut of psycholoog bij wie je al loopt erop? Je nieuwe polis met de premie krijg je in november. De lijst met gecontracteerde zorgverleners is dan soms nog niet af, dus kijk er vlak voor je beslist nog een keer naar. Let ook op een zorgplafond: een afspraak tussen verzekeraar en zorgverlener over een maximaal aantal behandelingen per jaar. Is dat plafond bereikt, dan kun je aan het eind van het jaar bij die zorgverlener niet meer terecht, of je betaalt zelf. Daar waarschuwt de Rijksoverheid voor.

Heb je een laag inkomen en hoge zorgkosten, vraag dan bij je gemeente naar de collectieve zorgverzekering. Dat is dezelfde basisverzekering, met afspraken die de gemeente voor een groep inwoners heeft gemaakt.

Stap 2: bepaal je eigen risico

Verhogen levert premiekorting op, maar kost je in een slecht jaar tot € 500 extra. Reken de korting per jaar uit en leg die naast dat bedrag. Beslis meteen of je het eigen risico gespreid wilt betalen.

Stap 3: loop je aanvullende verzekeringen na

Dit is de plek waar het geld weglekt. Kraamzorg die je na de geboorte gewoon hebt laten doorlopen, een fysiopakket dat je al twee jaar niet gebruikt. Kijk wat je het afgelopen jaar werkelijk hebt gedeclareerd. Voor een aanvullende verzekering mag een verzekeraar je weigeren of vragen stellen; voor de basisverzekering nooit. Volgens de Rijksoverheid gebeurt dat weigeren nog maar zelden. Wel kan er een wachttijd gelden, waardoor je bijvoorbeeld een nieuwe kroon pas na zes maanden vergoed krijgt. Inzage in je patiëntendossier krijgt een verzekeraar niet; alleen een medisch adviseur mag onder strikte voorwaarden gegevens opvragen om een declaratie te controleren.

Stap 4: reken de tandartsverzekering door

Voor kinderen tot 18 jaar zit de tandarts in het basispakket. Ben je ouder, dan betaal je hem zelf, tenzij je je ervoor aanvullend verzekert. Let daarbij niet alleen op het vergoedingspercentage maar vooral op het maximumbedrag per jaar en op wat er buiten valt, zoals kronen en implantaten. Voor wie alleen twee keer per jaar een controle heeft, is zo’n polis vaak duurder dan de rekening.

Kom je er na deze vier stappen op uit dat je blijft zitten, dan is dat ook winst. Je weet dan dat je niet te veel betaalt.

Dit artikel legt de regels uit en is geen advies over jouw situatie. Twijfel je over een polis of over een vergoeding, vraag het dan eerst na bij je verzekeraar. Kom je er samen niet uit, dan kun je terecht bij de Ombudsman Zorgverzekeringen van de SKGZ.

Veelgestelde vragen over de zorgverzekering