Hoeveel landen zijn er in de wereld? 193, 195 of meer

De Verenigde Naties (VN), de organisatie waarin bijna alle staten van de wereld samenwerken, telt 193 lidstaten. Daarnaast hebben de Heilige Stoel en de Staat Palestina een vaste plek als waarnemer: ze doen mee aan de vergaderingen, maar zijn geen lid. De Heilige Stoel is het bestuur van de rooms-katholieke kerk, met de paus aan het hoofd. Tel je die twee mee, dan kom je op het getal 195 dat je overal leest. Een officiële wereldlijst van alle landen bestaat niet. Elk land beslist namelijk zelf welke andere landen het erkent. Nederland erkent bijvoorbeeld Kosovo, dat geen lid van de VN is, maar de Staat Palestina niet. Meer over landen, natuur en geschiedenis vind je in het kennisgebied Wereld.

Vijf tellingen naast elkaar

Het getal dat je voor de hele wereld hoort, loopt van 193 tot 248. Welk getal het wordt, hangt af van de lijst waar iemand naar kijkt. De tabel hieronder zet de belangrijkste tellingen naast elkaar, met de organisatie die de lijst bijhoudt. Er staan ook twee kleinere tellingen in: die voor Europa en die voor het Koninkrijk der Nederlanden.

De grootste uitschieter is de lijst van 248. Het statistiekbureau van de VN geeft elk land of gebied een vaste code. Zo worden cijfers over bevolking of handel overal op dezelfde manier ingedeeld. Wij hebben die lijst geteld en kwamen op 248 namen. Daar staan ook Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Groenland, Gibraltar en Antarctica tussen. Het bureau zegt er zelf bij dat de indeling alleen voor de statistiek is. Een plek op de lijst zegt dus niets over de vraag of een gebied een eigen staat is.

Wie ergens meer dan 200 landen ziet staan, kijkt bijna altijd naar zo’n lijst van landen en gebieden samen.

Wanneer een gebied een staat is

Een gebied is een staat als het aan vijf eisen voldoet, schrijft het Centrum voor Internationaal Recht van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het woord land heeft geen vaste betekenis, het woord staat wel. Dit zijn de vijf eisen uit het internationaal recht:

• een afgebakend grondgebied;
• een vaste bevolking;
• een bestuur dat echt de macht heeft;
• het vermogen om betrekkingen met andere staten te onderhouden;
• geen onrechtmatige daad bij het ontstaan, zoals een inval in een ander land.

De eerste vier komen uit het Verdrag van Montevideo uit 1933, een verdrag over de rechten en plichten van staten. De vijfde eis is vanaf de jaren tussen de twee wereldoorlogen gegroeid uit hoe staten met elkaar omgaan.

Erkenning is een eigen keuze

Erkenning maakt van een gebied geen staat, vindt Nederland, net als de meeste andere landen. Met een erkenning stelt een land vast dat een staat er al is. Wie erkent, is ook bereid tot diplomatieke betrekkingen: ambassades en officieel contact tussen regeringen. Voldoet een gebied aan de eisen, dan is geen enkel land verplicht het te erkennen. Dat blijft een politiek besluit. En lidmaatschap van de VN betekent niet dat alle andere leden je als staat erkennen, schrijft het ministerie.

Welke landen Nederland erkent en welke niet

Nederland erkent Kosovo wel en Palestina en Taiwan niet. Daarmee wijkt de Nederlandse lijst op twee plekken af van de 195 van de VN: Kosovo komt erbij en Palestina valt eraf. Bij Taiwan maakt Nederland dezelfde keuze als de VN.

Kosovo wel

Kosovo riep op 17 februari 2008 de onafhankelijkheid uit. Nederland erkende Kosovo op 4 maart 2008 als onafhankelijke staat, schreef het kabinet in 2012 aan de Tweede Kamer. Toch is Kosovo geen lid van de VN. In de statistieklijst van de VN telt het mee als deel van Servië. Ook binnen de Europese Unie denken niet alle landen er hetzelfde over. In 2012 erkenden Cyprus, Griekenland, Roemenië, Slowakije en Spanje Kosovo niet.

Palestina niet

De Staat Palestina is sinds 29 november 2012 waarnemerstaat bij de VN. Dat besloot de Algemene Vergadering, de vergadering van alle lidstaten. Nederland heeft Palestina niet als staat erkend. Op haar pagina over het Nederlandse beleid schrijft de Rijksoverheid over een toekomstige Palestijnse staat. Een erkenning moet volgens het kabinet passen in onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen. Daarin gaat het om een veilig Israël en een Palestijnse staat die op eigen benen kan staan. Daarnaast verwacht de Nederlandse overheid hervormingen van de Palestijnse Autoriteit, het Palestijnse bestuur. De pagina is voor het laatst bijgewerkt op 2 juni 2026.

Bij Taiwan dezelfde keuze als de VN

Taiwan is geen lid en geen waarnemer van de VN. Op 25 oktober 1971 besloot de Algemene Vergadering dat de regering van de Volksrepubliek China het land China vertegenwoordigt. Sindsdien telt de VN Taiwan in haar statistiek als deel van China. Nederland volgt een één-Chinabeleid. Het erkent de regering in Peking als de enige wettige regering van China en heeft geen diplomatieke betrekkingen met Taiwan. Wel zijn er goede economische, culturele en wetenschappelijke banden, schreef de minister van Buitenlandse Zaken in 2022.

Land en staat in het Koninkrijk der Nederlanden

Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier landen, maar is één staat. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden is de afspraak waarin de delen van het koninkrijk hun verhouding hebben vastgelegd. Het zegt het letterlijk: het Koninkrijk omvat de landen Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

Bij de VN is alleen het Koninkrijk der Nederlanden lid, sinds 10 december 1945. In de statistieklijst van de VN hebben Aruba, Curaçao en Sint Maarten wel elk een eigen code. Aruba kreeg die in 1986, toen het een eigen land binnen het koninkrijk werd. Curaçao en Sint Maarten volgden nadat de Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010 ophielden te bestaan. Bonaire, Sint Eustatius en Saba staan er samen als één gebied in.

Zeg je dat het koninkrijk uit vier landen bestaat, dan heb je gelijk. Zeg je dat het één land is in de wereld, dan ook.

Zo groeide het aantal landen sinds 1945

De VN begon in 1945 met 51 leden, en Nederland was er een van. Daarna groeide het aantal in golven. In de tabel zie je de belangrijkste jaren, met wat er toen gebeurde.

Twee landen die vroeger door Nederland werden bestuurd, zitten in die golven. Indonesië werd op 28 september 1950 lid, Suriname op 4 december 1975. Na de val van de Sovjet-Unie kwam er nog een grote golf. Van 1991 tot en met 1993 kwamen er 26 nieuwe leden bij. Eén oud lid verdween: Tsjecho-Slowakije, dat in twee landen uiteenviel. Per saldo groeide de VN dus met 25 leden. Oekraïne en Belarus waren toen al lang lid: ze zaten er sinds 1945 in als republieken binnen de Sovjet-Unie. Hoe Oekraïne een eigen staat werd, lees je in ons artikel over de geschiedenis van het land.

Na Zuid-Soedan is er geen lid meer bijgekomen. Vijftien jaar zonder nieuw lid is de langste stilte sinds de oprichting. De langste pauze daarvoor duurde ruim vijfenhalf jaar, van september 1984 tot april 1990.

Hoeveel landen Europa heeft

Ook voor Europa bestaat geen vast getal. Je leest getallen tussen 44 en 51, en die zijn allemaal uit te leggen.

In de statistieklijst van de VN staan onder Europa 51 namen. Zeven daarvan zijn geen eigen staat, zoals de Faeröer, Gibraltar, Jersey en de eilanden Spitsbergen en Jan Mayen. Er blijven 44 staten over: 43 lidstaten van de VN en de Heilige Stoel. Turkije, Cyprus, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan en Kazachstan staan in die lijst bij Azië, en Kosovo staat er niet in. Reken je die zes landen en Kosovo wel tot Europa, dan kom je ook op 51. Maar dan is het een heel andere lijst. Beide keuzes kunnen, want de grens tussen Europa en Azië is een afspraak en geen vaste lijn.

De Raad van Europa, de organisatie voor mensenrechten en democratie, heeft 46 leden in en rond Europa. Daaronder zijn alle 27 lidstaten van de Europese Unie, die dus maar een deel van Europa is.

Welk getal je het beste kunt noemen

Ons advies: zeg 193 en noem de VN erbij. Dat is de enige telling met een openbare lijst, een datum per land en een organisatie die hem bijhoudt. Moet je kind het aantal landen noemen in een spreekbeurt, of valt de vraag in een pubquiz, dan is dit het veiligste antwoord.

Het getal 195 kun je ook verdedigen, als je erbij zegt dat het om 193 lidstaten en twee waarnemerstaten gaat. Maar het is geen lijst die iedereen erkent. Nederland erkent een van die twee waarnemerstaten niet. En Kosovo, dat Nederland wel erkent, staat er niet op.

Wie vraagt hoeveel land er op aarde is, bedoelt vaak iets anders: welk deel van de aarde uit land bestaat. Dat is nog geen 30 procent, lees je in ons artikel over de aarde in cijfers.

Veelgestelde vragen over landen in de wereld