Ervaringen van een adoptieouder en een adoptiekind

Over adoptie lees je vaak de procedure, de kosten en de problemen. Dat staat op Kennisdomein in de artikelen over de adoptieprocedure, de kosten van adopteren en de problemen die kunnen ontstaan. Hier gaat het om hoe het voelt. Eerst vertelt een adoptiemoeder het hele verhaal, van de beslissing tot nu. Daarna vertelt haar dochter hoe zij haar adoptie beleeft en hoe mensen erop reageren. Onder de verhalen staat wat onderzoek van het CBS zegt over hoe geadopteerden in Nederland terugkijken, want lang niet iedereen heeft dezelfde ervaring. Meer over gezin en samenleving staat in het kennisgebied Maatschappelijk.

Ervaring van de adoptieouders

Het verhaal wordt verteld door de adoptiemoeder.

Zwanger worden lukte niet, en adoptie kwam als mogelijkheid naar voren. We hebben er een tijd over nagedacht en besloten dat we een kind wilden adopteren. De bemiddelaars stelden verschillende eisen aan de ouders. Bij sommige landen moest je zelf naar het land van herkomst reizen, en ik heb vliegangst. Er waren twee landen waarbij dat niet hoefde: Haïti en Taiwan. De kinderen werden dan met een begeleider naar Nederland gevlogen. We hadden geen voorkeur, maar Haïti viel af door de problemen in het land.

Of we het niet jammer vonden dat we het land van herkomst niet hadden gezien, is ons vaak gevraagd. Voor ons was het geen probleem. Sommige mensen vonden wel dat je de sfeer van het geboorteland geproefd moet hebben.

Het telefoontje

Zo kwamen we bij Stichting Meiling, de vergunninghouder die bemiddelt bij adoptie uit Taiwan. Dertig jaar geleden was er één verplichte bijeenkomst. Verder waren het persoonlijke gesprekken met vrijwilligers van de stichting. Na tweeënhalf jaar kreeg ik het mooiste verjaardagscadeau ooit: een telefoontje dat er een dochter voor ons was. Ze was toen nog geen zes weken oud. Zes weken later mochten we haar ophalen op Schiphol. Vanaf dag één was ze onze dochter, en het verlangen om zelf een kind te krijgen was helemaal weg. Dat gevoel is altijd gebleven.

Weer tweeënhalf jaar later mochten we opnieuw naar Schiphol, dit keer om onze zoon op te halen. Onze dochter kon niet mee omdat ze ziek was. Een van de oma’s bleef bij haar.

Opgroeien in een dorp

We wonen in een dorp en de kinderen hebben nooit negatieve opmerkingen over hun adoptie gekregen. De opvoeding ging zeker niet vlekkeloos, maar komt dat door de adoptie?

Beide kinderen zijn al lang volwassen. We hebben nooit spijt gehad van de beslissing om te adopteren. Onze kinderen zien het zelf ook niet als een probleem. We zijn vanaf het begin open geweest over hun verleden. Natuurlijk waren er periodes waarin vragen naar boven kwamen. Die hebben we altijd zo eerlijk mogelijk beantwoord.

Ervaring van een adoptiekind

Het verhaal wordt verteld door de dochter.

Zolang ik me kan herinneren, zijn mijn ouders open geweest over mijn adoptie. Ik denk dat ik het daardoor zelf ook niet als een probleem ervaar. Het is voor mij heel normaal en speelt eigenlijk geen rol in mijn leven. Het scheelt misschien dat ik drie maanden oud was toen ik in Nederland aankwam. Ik ken alleen Nederland en ben Nederlands opgevoed. Ik voel geen band met het land van herkomst. Alleen mijn uiterlijk vertelt dat ik uit een ander land kom.

De vragen van anderen

Mensen zijn altijd nieuwsgierig geweest naar mijn adoptie, en ik ben daar meestal open over. Wat me wel verbaast: soms groeten mensen me niet eens, maar vragen ze meteen waar ik vandaan kom. In een eerste gesprek krijg ik vragen als “Wil je je echte moeder ontmoeten?” of “Is je broer je echte broer?”. Voor mij is dat geen probleem, want ik kan goed met mijn adoptie omgaan. Maar mensen beseffen niet dat het niet voor elk adoptiekind makkelijk is. Voor sommigen is het juist een gevoelig onderwerp. Aan jou vraagt toch ook niemand bij de eerste ontmoeting wat je verdient, of waarom je geen kinderen hebt?

Je hoort weleens dat geadopteerden zich nergens echt thuis voelen. Dat gevoel heb ik niet. Ik voel me thuis in Nederland en heb het gevoel dat ik erbij hoor. Een opmerking heb ik weleens gekregen, in de trant van “sambal bij” of iets over loempia’s. Dat is op twee handen te tellen. Ik denk dan: triest, en vergeet het daarna weer.

Adoptie kan ook goed uitpakken. Het hoeft niet altijd een probleem te zijn. Ik denk dat openheid heel belangrijk is, en dat adoptieouders er zelf geen groot ding van moeten maken. Dan blijft het iets gewoons.

Hoe andere geadopteerden erop terugkijken

De twee verhalen hierboven zijn positief. Dat geldt voor veel geadopteerden, maar niet voor iedereen. In 2020 ondervroeg het CBS bijna 3.500 mensen die tussen 1970 en 1998 uit het buitenland zijn geadopteerd. Zo’n 70 procent zegt blij te zijn dat hij of zij geadopteerd is, en 84 procent vindt dat de adoptie meer kansen heeft gegeven. Tegelijk kijkt 31 procent met gemengde gevoelens terug.

Het CBS vond ook dat 64 procent van de geadopteerden ooit psychologische hulp kreeg, tegen 48 procent van de niet-geadopteerden. Veel respondenten gaven aan dat ze liever hulp hadden gekregen van iemand met kennis van adoptie. En 82 procent van zowel geadopteerden als niet-geadopteerden vindt dat iemand altijd zijn eigen achtergrond moet kunnen achterhalen.

Wat je als buitenstaander beter niet vraagt

Uit het verhaal van de dochter komt een eenvoudige les. Vraag bij een eerste ontmoeting niet naar iemands adoptie. Wie erover wil vertellen, doet dat vanzelf. Een paar vragen die vaak pijn doen:

• Vragen naar de “echte” ouders. Voor de meeste geadopteerden zijn de adoptieouders de echte ouders. Volgens het CBS geldt dat voor ongeveer zes op de zeven.
• Vragen of een broer of zus “echt” familie is.
• Opmerkingen over uiterlijk of eten die iemand op zijn afkomst vastpinnen.

Interlandelijke adoptie in 2026

Het gezin in dit verhaal adopteerde dertig jaar geleden, toen adoptie uit het buitenland in Nederland nog gewoon was. Dat is voorbij. In 2002 kwamen er volgens Fiom 1.130 kinderen uit het buitenland naar Nederland, in 2025 nog 43. In 2021 stelde de commissie Joustra misstanden bij interlandelijke adoptie vast. Daarna besloot het kabinet in december 2024 om interlandelijke adoptie in zes jaar af te bouwen. Bemiddelaars mogen tot 1 mei 2030 nog een kind aan ouders voorstellen. Eind 2030 is de afbouw klaar. Meiling bemiddelt tot die tijd nog voor Taiwan.

Waar je terechtkunt met vragen

Fiom is de landelijke organisatie voor vragen over afstamming en adoptie. Wie op zoek wil naar biologische familie, kan daar terecht voor begeleiding en DNA-onderzoek. Het Expertisecentrum Interlandelijke Adoptie, INEA, helpt geadopteerden en adoptieouders met vragen over dossiers, zoektochten en ondersteuning. Meer over de herkomst van geadopteerde kinderen lees je in het artikel over de achtergrond van adoptiekinderen.