Waar winterbanden verplicht zijn en wat er op de band moet

Duitsland is het land waar de meeste Nederlanders doorheen rijden, en juist daar klopt het bekendste antwoord niet. Er is geen datum waarop winterbanden verplicht worden. De Duitse verkeersregels verbieden alleen het rijden bij ijzel, sneeuwgladheid, sneeuwmodder, ijsgladheid en rijpgladheid zonder geschikte banden. Word je daarop betrapt, dan kost dat 60 euro en een strafpunt in het Duitse puntenregister. Met de opslagen van een boetebeschikking erbij kom je in de praktijk uit op 88,50 euro. Sneeuwt het niet, dan mag je in januari gewoon op zomerbanden rijden.

Duitsland kijkt naar het weer en niet naar de kalender

Die vijf weersomstandigheden staan letterlijk in de Duitse verkeersregels. Het is dus geen richtlijn van een automobielclub maar een verbod in de wet, en het geldt het hele jaar door. Een hagelbui in oktober valt eronder, een droge vriesnacht in februari niet.

De regel geldt voor de bestuurder, ongeacht waar de auto vandaan komt. Nederlandse kentekens vallen er dus gewoon onder. Daarnaast kent Duitsland een aparte boete van 75 euro voor de houder van het voertuig die zo’n rit toestaat. Bij een huur- of leaseauto is dat het verhuurbedrijf, en dat is de reden dat huurauto’s in Duitse wintergebieden vrijwel altijd op winterbanden staan.

Er bestaat geen ontsnappingsroute waarbij je langzamer mag doorrijden. Sta je bij ijzel of sneeuwgladheid zonder geschikte banden, dan mag je simpelweg niet rijden. Uitgezonderd zijn alleen: eensporige motorvoertuigen zoals motoren en brommers, voertuigen van land- en bosbouw, heftrucks, gemotoriseerde invalidenvoertuigen, bepaalde hulpverleningsvoertuigen en speciale voertuigen waarvoor zulke banden niet te krijgen zijn. Alleen voor die groepen geldt een uitzonderingsregel. Zij gaan eerst na of de rit echt nodig is, rijden hoogstens 50 kilometer per uur en houden minstens de halve snelheidsmeterwaarde in meters afstand.

Wat er op de band moet staan

Op de zijkant van een band staan tekens die bepalen of hij juridisch als winterband telt. De letters M en S, soms als M+S geschreven, staan voor modder en sneeuw. Daarnaast bestaat het alpensymbool: een bergje met een sneeuwvlokje erin.

In Duitsland telt sinds 1 oktober 2024 alleen nog dat sneeuwvlokje. De overgangsregeling gold voor banden die op of vóór 31 december 2017 zijn gemaakt, en die liep op 30 september 2024 af. Let op dat het om de productiedatum gaat en niet om de datum waarop je de band kocht; die productiedatum staat als viercijferige code op de band.

Waarom het sneeuwvlokje meer zegt dan de letters M en S

Het verschil is dat het sneeuwvlokje gemeten wordt en de letters niet. Een fabrikant mag M en S zelf op een band zetten zonder enige test. Het alpensymbool mag er pas op als de band in een voorgeschreven proef beter presteert op sneeuw dan een vaste referentieband. Dat is minstens 7 procent bij de remproef, of minstens 10 procent bij de trekproef. Die eis staat in de Europese technische regels voor banden.

Hoeveel meters kortere remweg dat oplevert, kunnen we niet zeggen. Wij hebben geen enkele onafhankelijke onderzoeksinstelling gevonden die daar openbare meetcijfers over publiceert; alle remwegvergelijkingen die je online vindt, komen van bandenverkopers of automobielclubs. Die twee drempels uit de testeis zijn de enige harde getallen die er zijn.

Oostenrijk heeft wel een periode en een strengere profieleis

Oostenrijk werkt met 1 november tot en met 15 april, en ook daar geldt de plicht alleen bij winterse wegomstandigheden. De wet noemt sneeuw, sneeuwmodder en ijs als voorbeelden, dus de lijst is niet gesloten. Het ministerie wijst er zelf op dat een natte weg bij dalende temperatuur ijzel wordt, en dat de plicht dan gaat gelden. Het alternatief zijn sneeuwkettingen, maar die mogen alleen als de weg zo goed als helemaal met sneeuw of ijs bedekt is.

Hier zit een verschil dat vrijwel elke Nederlandse pagina verkeerd overneemt. Het Oostenrijkse ministerie van Verkeer schrijft namelijk nog steeds dat M en S volstaat, en het sneeuwvlokje uitdrukkelijk mag maar niet hoeft. De strengere Duitse eis geldt daar dus niet. Let wel op als je route door beide landen loopt. Rijd je van Oostenrijk via het Duitse stukje snelweg bij Kufstein, dan val je op dat stuk onder de Duitse regel, en die eist het sneeuwvlokje.

Waar Oostenrijk juist strenger is, is de profieldiepte. Een winterband moet daar minstens 4 millimeter profiel hebben bij de gebruikelijke radiaalbanden, en 5 millimeter bij diagonaalbanden. Zit je daaronder, dan is het voor de Oostenrijkse wet geen winterband meer, ook al staat er een sneeuwvlokje op. Dit is het punt waarop all-seasonbanden struikelen: die slijten in de zomer door en halen aan het einde van hun leven die 4 millimeter niet meer.

De regels per land op een rij

In de tabel hieronder staat per land wanneer de plicht geldt, welk teken de band moet dragen en wat een overtreding kost. Alles komt uit de wetteksten en de voorlichting van die landen zelf.

Frankrijk heeft wel een plicht maar geen boete

Frankrijk verdient een aparte opmerking, want daar zit het grootste verschil tussen wat je leest en wat er geldt. De verplichting bestaat, maar er is geen boete. De regering bevestigde in februari 2026 dat het besluit waarin die sanctie moet komen te staan nog steeds niet is gepubliceerd. De regel wordt sinds de invoering uitsluitend voorlichtend toegepast. Het bedrag van 135 euro dat op vrijwel elke Nederlandse pagina staat, is het tarief dat pas in beeld komt als dat besluit er ooit is.

Vier landen ontbreken in de tabel. Italië kent geen landelijke plicht maar laat wegbeheerders per traject een verplichting afkondigen, meestal van 15 november tot 15 april. Het boetebedrag konden we op geen enkele Italiaanse overheidssite terugvinden. Voor Tsjechië lukte het ons niet om de wettekst zelf te lezen, dus daarover doen we geen uitspraak. Noorwegen eist van 1 november tot na Pasen minstens 3 millimeter profiel, en Finland vraagt in de winterperiode het alpensymbool op banden zonder spijkers; hun boetes publiceren beide landen niet.

Hoe je zelf ziet of je band nog voldoet

Elke band heeft in de groeven kleine dwarsrichels zitten, de slijtage-indicatoren. Staat het rubber gelijk met zo’n richel, dan is de band op 1,6 millimeter en dus juridisch versleten. Voor de Oostenrijkse wintereis van 4 millimeter zeggen die richels niets: die grens ligt ruim boven de indicator en moet je dus meten.

Meet op drie plekken per band en neem de laagste waarde. Banden slijten zelden gelijkmatig; de buitenkant gaat in bochten sneller dan de binnenkant. Kijk meteen ook naar de productiecode op de zijkant: vier cijfers voor week en jaar. Rubber veroudert, en een winterband van tien jaar oud met veel profiel presteert in de kou slechter dan het profiel doet vermoeden.

Wisselen doen de meeste mensen rond de herfst- en de meivakantie. Dat is geen regel maar een vuistregel, en hij bestaat omdat winterrubber boven een graad of zeven juist sneller slijt en langer remt dan zomerrubber. Wie in Nederland blijft en zelden in de sneeuw rijdt, heeft met all-seasonbanden een verdedigbare keuze; wie elk jaar de Alpen in gaat, niet.

Wat er gebeurt bij een ongeluk

Hier gaat het om meer geld dan bij een boete, en juist hierover zwijgt vrijwel elke pagina. Oostenrijk is het duidelijkst. Het ministerie daar schrijft dat wie op zomerbanden een ongeluk krijgt, zelf moet aantonen dat het ongeluk met winterbanden net zo was afgelopen. Lukt dat niet, dan draag je in elk geval een deel van de schuld.

Voor Duitsland vonden we geen rechterlijke uitspraak die dit bevestigt, maar het wettelijke kader wijst dezelfde kant op. Eigen schuld wordt daar verrekend, en je eigen cascoverzekeraar mag bij grove schuld minder uitkeren. De tegenpartij krijgt haar schade wel vergoed; de rekening komt bij jou terecht via je eigen casco en je aandeel in de schuld. Kijk daarom voor een winterreis ook even na welke verzekeringen je nodig hebt.

Zwitserland kent geen plicht en waarschuwt toch. De overheid daar noemt een boete, intrekking van het rijbewijs en een verzekeraar die niet uitkeert bij zomerbanden in winterse omstandigheden. Voor Frankrijk vonden we geen overheidsbron die iets over verzekering zegt, dus daarover doen we geen uitspraak.

En in Nederland

Nederland kent geen winterbandenplicht en dat verandert voorlopig niet. Wel geldt overal de minimumprofieldiepte van 1,6 millimeter in de hoofdgroeven, gemeten over het middelste deel van het loopvlak. Daaronder is je auto afgekeurd bij de keuring en riskeer je een bekeuring.

Ons oordeel: kijk bij de keuze niet naar het symbool maar naar de millimeters. Een all-seasonband met een sneeuwvlokje voldoet in Duitsland, maar zakt in Oostenrijk door de ondergrens zodra hij half versleten is. Ga je met de auto op wintersportvakantie, meet dan vóór vertrek je profieldiepte in plaats van af te gaan op wat er op de zijkant staat. Dat geldt ook als je een tweedehands auto koopt met banden waarvan je de geschiedenis niet kent.

Veelgestelde vragen over winterbanden