Goedkoper eten: tips om te besparen op boodschappen

Boodschappen zijn de afgelopen jaren flink duurder geworden. Hoe dat komt, lees je in waarom alles steeds duurder wordt. Toch heb je zelf meer invloed op je uitgaven dan je denkt. De tips hieronder komen grotendeels van het Voedingscentrum, het voorlichtingsbureau over voeding dat de overheid financiert. Goedkoper eten hoeft namelijk niet minder gezond te zijn. Dure superfoods en supplementen heb je daarvoor meestal niet nodig, zoals het artikel over healthy food uitlegt.

Goedkoper eten begint bij je voorraad en een lijst

Kijk eerst in je voorraadkast, koelkast en vriezer wat je nog in huis hebt. Bedenk daarna wat je de komende dagen eet en schrijf alleen op wat je daarvoor nodig hebt. Met zo’n lijst koop je minder op impuls. Het Voedingscentrum raadt aan om een of twee keer per week boodschappen te doen. Hoe vaker je in de winkel staat, hoe groter de kans dat je iets extra’s meeneemt.

Vergelijk ook de prijzen van supermarkten. Dat kan via hun websites en apps, of door je kassabonnen naast elkaar te leggen. Op de markt zijn groente en fruit vaak goedkoper, zeker vlak voor sluitingstijd.

Slim kiezen in de supermarkt

In de winkel maken kleine keuzes samen het verschil. Kijk daarbij altijd naar de kiloprijs en niet alleen naar de prijs van het pak. Een paar vuistregels van het Voedingscentrum:

• Kies groente en fruit van het seizoen. Uien, wortels en appels zijn het hele jaar betaalbaar.
• Koop groente heel in plaats van voorgesneden. Diepvriesgroente is even gezond als verse en bederft niet.
• Neem ongeschilde aardappelen. Koel en donker bewaard blijven ze twee tot vier weken goed.
• Koop gedroogde peulvruchten in plaats van peulvruchten uit blik of pot.
• Kies een heel brood en vries wat je niet direct eet in porties in.
• Neem kaas aan een stuk in plaats van plakken, en liever jonge dan belegen kaas.
• Drink kraanwater en koop koffie en thee in grotere verpakkingen.

Pas daarnaast op met aanbiedingen. Een aanbieding is alleen voordelig als je het product echt nodig hebt en op tijd opeet. Controleer daarom de houdbaarheidsdatum en vergelijk de kiloprijs met die van andere merken.

Vlees vervangen scheelt het meest

Voor goedkoper eten is dit vaak de grootste stap. Vlees is voor de meeste huishoudens een van de duurste onderdelen van de boodschappen. Vervang het daarom een paar keer per week door eieren, tofu, noten of peulvruchten zoals bonen, kikkererwten en linzen. Die leveren ook eiwit en zijn per portie meestal een stuk goedkoper. Eet je wel vlees, koop dan een grotere verpakking en vries het in porties in. In de Schijf van Vijf staan peulvruchten, eieren en noten in hetzelfde vak als vlees en vis. Wie verder wil gaan, vindt meer in het artikel over een plantaardig dieet.

Zelf koken en de juiste hoeveelheid

Wie goedkoper eten wil, kookt zelf. Maaltijden die je zelf maakt, zijn bijna altijd goedkoper dan bezorgmaaltijden of kant-en-klare producten. Dat geldt ook voor sauzen en kruidenmixen. Een zak gemengde kruiden is vaak voordeliger dan losse zakjes voor elk gerecht.

Kook bovendien niet meer dan je eet. Volgens het Voedingscentrum is 50 tot 100 gram ongekookte pasta of rijst per persoon genoeg. Een keukenweegschaal of het Eetmaatje van het Voedingscentrum helpt om dat af te meten. Maak je toch te veel, bewaar de rest dan in de koelkast voor de volgende dag of vries het in. Zet restjes in de koelkast binnen twee uur na het koken weg, dan blijven ze twee dagen goed. In de vriezer blijven restjes tot drie maanden goed.

Goedkope gerechten die makkelijk in grote pannen gaan, zijn bijvoorbeeld soep, stamppot en pannenkoeken. Veel typisch Nederlandse gerechten zijn van oudsher gemaakt met eenvoudige, betaalbare ingrediënten.

Minder weggooien is direct besparen

Nederlanders gooien steeds minder eten weg, maar het gaat nog steeds om veel geld. Uit een meting van het Voedingscentrum uit 2025 blijkt dat iedere Nederlander gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per jaar weggooit. Dat is zo’n 100 euro per persoon per jaar, en ongeveer 7 procent van al het eten dat we kopen. In 2015 was het nog 36 kilo. Brood, groente, fruit, aardappelen en zuivel zijn samen goed voor meer dan de helft van wat we verspillen. Opvallend genoeg denkt 81 procent van de Nederlanders dat ze zelf minder verspillen dan gemiddeld.

Bewaar eten dus op de juiste plek en temperatuur, zodat het langer goed blijft. Gebruik ook delen die vaak in de afvalbak verdwijnen, zoals broccolistronken, het groen van prei en de schil van aardappelen, appels en wortels.

Energie besparen bij het koken

Ook de manier van koken bepaalt wat een maaltijd kost. Het Voedingscentrum noemt een paar eenvoudige stappen:

• Doe een deksel op de pan. Dat maakt het energieverbruik twee tot drie keer zo laag.
• Een snelkookpan scheelt 50 tot 70 procent kooktijd en energie.
• Kook eenpansgerechten in plaats van met meerdere pannen tegelijk.
• Gebruik vaker de magnetron. Een gewone oven verbruikt het meeste energie.
• Kook voor meerdere dagen tegelijk.

Hulp als het krap wordt

Lukt het ondanks alle tips niet om rond te komen, dan kun je in sommige gevallen terecht bij de voedselbank. Daar krijgen huishoudens die onder een vaste grens zitten gratis een voedselpakket. Het artikel over budgetteren helpt bovendien om grip te krijgen op je vaste lasten en je boodschappengeld.